Ипотека бойынша несие демалысы және кейінге қалдыру: заң не береді
Бұл анықтама, заң кеңесі емес. Кейінге қалдыру шарттарын банк сіздің шартыңыз бойынша шешеді.
Қысқаша
Заңда «несие демалысы» шарт талаптарын өзгерту деп аталады: төлемдерді кейінге қалдыру, азырақ төлем, басқа мерзім. Мерзімі өткен берешегі пайда болған кез келген жеке тұлға-қарыз алушы сұрай алады. Банк 15 күнтізбелік күн ішінде жауап беруге міндетті: келісім, қарсы ұсыныс немесе дәлелді бас тарту. Демалыс тегін емес: үзіліс кезіндегі пайыз әдетте қарызға қосылады, кейін мерзім немесе төлем өседі.
Мерзім өткенге дейін де сұрауға болады — көп банк өз бағдарламалары бойынша қарсы жүреді. Бірақ заңдағы мерзімдер мен банк міндеттері (төменде) мерзімі өткен берешек болған жағдайға қатысты.
Не сұрауға болады
- Негізгі борыш және (немесе) сыйақы бойынша төлемдерді кейінге қалдыру.
- Төлемді кемінде 50%-ға азайту.
- Заем мерзімін өзгерту немесе мөлшерлемені төмендету.
- Өтеу тәртібін өзгерту, оның ішінде алдымен негізгі борышты өтеу.
- Тұрақсыздық айыбын, айыппұлдар мен комиссияларды кешіру.
- Тұрғын үйді өзіңіз сату (банк келісімімен) немесе қарызды сатып алушыға беру.
Қалай беру керек
- Мерзім өткеннен кейін банк 10 күннен кешіктірмей хабарлама жібереді. Осы сәттен бастап жүгінуге 30 күнтізбелік күн бар.
- Өтініш — жазбаша немесе қосымшада. Себебін (жұмыстан айырылу, ауру, табыстың азаюы) және қазіргі табысты көрсетіп, растайтын құжаттарды қосыңыз.
- Жауап — 15 күн ішінде. Банк өтінішті қарап жатқанда бүкіл несиені мерзімінен бұрын қайтаруды талап ете алмайды.
- Банк қарсы ұсыныс жасап, 30 күнде келісе алмасаңыз — бұл бас тарту деп саналады. 01.01.2027 бастап бас тартудан кейін қаржы омбудсманына жүгінуге болады (3 ай).
Банк қашан келісуге міндетті
Егер сіз әлеуметтік осал топқа жатсаңыз (тұрғын үй қатынастары туралы заң бойынша) немесе төтенше жағдайда зардап шексеңіз, және соңғы 2 айдағы табыс жылдық орташадан 30%-дан астам азайса немесе атаулы әлеуметтік көмек алсаңыз — банк төлемді азайтуға немесе кемінде 3 айға кейінге қалдыруға міндетті, комиссиясыз.
Неге демалыстан кейін мерзім өсті
Мысал: 15 000 000 ₸ несие, 18%, 180 ай, төлем 241 563 ₸. Берілгеннен кейін бірден бүкіл төлемді 3 айға кейінге қалдыру; осы айлардағы пайыз қарызға қосылады (болжам). Әрі қарай банк не мерзімді сақтап, төлемді көтереді, не төлемді сақтап, мерзімді ұзартады — банк жауабын қараңыз.
| Демалыссыз | Мерзім бұрынғыдай | Төлем бұрынғыдай | |
|---|---|---|---|
| Үзілістен кейінгі қарыз | 15 000 000 ₸ | 15 685 176 ₸ | 15 685 176 ₸ |
| Төлем | 241 563 ₸ | 253 450 ₸ | 241 563 ₸ |
| Жалпы мерзім | 15 жыл | 15 жыл | 20 жыл 9 ай |
| Пайызбен артық төлем | 28 481 368 ₸ | 29 860 581 ₸ | 44 202 120 ₸ |
Төлем бұрынғыдай қалса, 3 айлық үзіліс несиені 5 жыл 9 ай ұзартады: 18% мөлшерлемеде несиенің басында төлемнің дерлік бәрі пайызға кетеді, қарыз әрең азаяды. Сондықтан демалыстан кейін «мерзім бұрынғыдай» нұсқасы немесе ақша пайда болысымен мерзімінен бұрын өтеу тиімдірек. Банк тек негізгі борышты кейінге қалдырса, пайызды төлеуге тура келеді: бұл мысалда айына шамамен 225 000 ₸.
Қарыз алушылардың пікірлерінен
Табыс қалпына келгенде мерзімінен бұрын өтеу мерзімді қайтарады: мерзім бе, төлем бе — қайсысы тиімді.
Дереккөздер
- № 258-VIII Заң, 61-бап: adilet.zan.kz
заң мәтіні; тексерілді 07.11.2026
Ұқсас жағдайлар
- Мерзімінен бұрын өтеу: мерзімді қысқарту ма, төлемді азайту ма — қайсысы тиімді
- Ипотека бойынша банкке қалай шағымдану керек: өтініш, ҚНРДА, омбудсман
- Мерзімінен бұрын өтегеннен кейін төлем өсті немесе мерзім аз қысқарды: неге
- Барлық жағдайлар
Бұл есеп, кеңес емес: шарттарды сіздің банкіңіз бен шартыңыз анықтайды. Банк ережелері — дереккөздері бар біздің базадан; тексерілді 07.11.2026.